مجله اکتاواز
فاصله‌های موسیقی را چطور با گوش تمرین کنیم؟
با تمرین شنیداری روی دو ثابت، سوم بزرگ، سوم کوچک، پنجم درست و اکتاو را مقایسه کنید.
برای شنیدن فاصله، یک نت مرجع و یک نت دوم کافی است. ابتدا فقط سوم بزرگ و سوم کوچک را مقایسه کنید. در این تمرین می‌توانید از پیانو، نرم‌افزار کلاویه یا سازی استفاده کنید که نت‌های تمرین را دقیق اجرا می‌کند.
شمارش نام و اندازه
از دو تا می سه نام نت دارید: دو، ر و می. بنابراین هر دو حالت دو تا می و دو تا می‌بمل سوم‌اند. اندازهٔ دو تا می چهار نیم‌پرده و دو تا می‌بمل سه نیم‌پرده است. روی کلاویه‌ها هر حرکت به کلید مجاور یک نیم‌پرده حساب می‌شود.
دو ثابت و دو پاسخ
دو را بزنید، مکث کوتاهی کنید و می را بزنید. بار بعد دو و می‌بمل را اجرا کنید. پیش از حدس، نت دوم را با هوم آرام بازخوانی کنید. سپس همان جفت را روی ساز تکرار کنید و بررسی کنید که آنچه خواندید به نت مقصد نزدیک است.
پنجم و اکتاو را اضافه کنید
دو تا سل هفت نیم‌پرده و یک پنجم درست است. دو تا دو بعدی دوازده نیم‌پرده و یک اکتاو است. دو و سل را اجرا کنید و بعد دو و دو بالا را. نام نت در اکتاو تکرار می‌شود، اما ارتفاع صدا تغییر می‌کند. در هر دو مثال نت اول را دوباره پخش کنید تا مرجع گوش ثابت بماند.
آزمون بدون نگاه کردن
از یک نفر بخواهید هشت جفت از فاصله‌های تمرین‌شده را با نت شروع ثابت و ترتیب تصادفی بنوازد. پاسخ را قبل از شنیدن جفت بعدی بنویسید. اگر تنها دو سوم با هم اشتباه می‌شوند، دور بعدی را به همان‌ها محدود کنید. برای تمرین فردی، چند فایل صوتی بسازید و یک روز بعد با پخش تصادفی به آن‌ها پاسخ دهید.
انتقال به نت شروع تازه
پس از تشخیص روی دو، نت شروع را به ر تغییر دهید. سوم بزرگ ر تا فا دیز و سوم کوچک ر تا فا است. اگر عملکرد افت کرد، دوباره جفت‌ها را کنار هم گوش دهید. تمرین انتقال کمک می‌کند رابطهٔ دو صدا را بشنوید حتی وقتی ارتفاع مطلقشان عوض شده است.
اجرای هم‌زمان و نزولی
وقتی نسخهٔ صعودی را می‌شناسید، هر دو نت را هم‌زمان بزنید و تلاش کنید نت بم را جدا زمزمه کنید. برای حالت نزولی نخست همان دو نت را به ترتیب برعکس پخش کنید. خطاهای صعودی، نزولی و هم‌زمان را جدا ثبت کنید. اگر بازخوانی نت دوم سخت است، تمرین سلفژ روزانه برای مبتدیان را کنار این برنامه انجام دهید.
چطور کارگاه‌ها را در برنامهٔ تمرین جا بدهیم؟
از میان کارگاه‌های زیر ابتدا یکی را انتخاب کنید که نشانهٔ خطایش در ضبط‌های شما شنیده می‌شود. یک نمونهٔ مرجع، یک نسخه پس از اصلاح و یک نسخه از جلسهٔ بعد نگه دارید. برای هر سه نامی بگذارید که بتوانید ترتیبشان را پیدا کنید. زمان یکسان تمرین در دو روز مختلف تضمین نمی‌کند کیفیت هر دو روز مشابه باشد. بنابراین اندازهٔ پیشرفت را از روی مقایسهٔ اجرای واقعی انتخاب کنید و در یادداشت بنویسید که کدام جزء قابل تکرار شده است.
کارگاه ۱. تفکیک سوم‌ها
اجرای مرجع
مادهٔ تمرین این بخش «دو–می و دو–می‌بمل» است. برای اجرای اول، دو را ثابت نگه دارید و فقط نت دوم را بین دو گزینه عوض کنید. سه بار انجام دادن همین تکلیف از اجرای طولانی و پیوسته اطلاعات روشن‌تری به شما می‌دهد. اجرای اول را برای پیدا کردن نقطهٔ شروع، اجرای دوم را برای ضبط و اجرای سوم را برای دیدن تکرارپذیری همان نتیجه انجام دهید. بین تلاش‌ها چند لحظه مکث کنید و قبل از شروع بعدی مشخص کنید قرار است کدام صدا یا حرکت را دنبال کنید. در دفتر تمرین زمان شروع بخش و تعداد تلاش‌ها را ثبت کنید تا شنیدن دوبارهٔ فایل به جست‌وجوی طولانی تبدیل نشود.
وقتی تمرین از مسیر خارج می‌شود
در ضبط به این نشانه توجه کنید. هر نت دوم با صدای بلندتر به عنوان سوم بزرگ حدس زده می‌شود. اگر این اتفاق را شنیدید، لحظهٔ خطا را با چند ثانیهٔ پیش و پس از آن گوش کنید. برای اصلاح، دو فاصله را با حجم یکسان پشت سر هم اجرا کنید. یک اجرای قبل و یک اجرای بعد نگه دارید. اگر دو برداشت را پشت سر هم گوش کنید، می‌توانید اثر تغییر را از تفاوت‌های کوچک و اتفاقی جدا کنید. وقتی برداشت دوم نتیجهٔ روشنی ندارد، بار دیگر نمونهٔ اول را اجرا کنید و ببینید آیا نشانه در همان نقطه تکرار می‌شود. اگر محل خطا هر بار جابه‌جا می‌شود، قطعهٔ تمرینی را کوتاه‌تر کنید تا نقطهٔ شروع و پایان مشخص باشد.
معیار شنیداری و تصمیم بعدی
معیار این مرحله «تشخیص فاصله پس از هم‌سطح کردن صدا» است. فایل را یک بار در حال اجرا و بار دوم پس از پایان جلسه بررسی کنید. در هر دور نتیجه را با یکی از سه وضعیت ثبت کنید. معیار شنیده شد، نتیجه نامشخص است، یا نشانهٔ خطا برگشت. نمونهٔ نامشخص را به عنوان موفق ثبت نکنید. اگر دو برداشت روشن دارید، در اجرای بعدی یک نوبت بیشتر ادامه دهید و ببینید کیفیت در تکرار هم حفظ می‌شود. اگر تنها برداشت اول موفق بود، ابتدا همان طول اولیه را تثبیت کنید.
کارگاه ۲. بازخوانی قبل از نام‌گذاری
اجرای مرجع
مادهٔ تمرین این بخش «دو–سل» است. برای اجرای اول، دو نت را بشنوید و پیش از گفتن نام فاصله، نت دوم را هوم کنید. سه بار انجام دادن همین تکلیف از اجرای طولانی و پیوسته اطلاعات روشن‌تری به شما می‌دهد. اجرای اول را برای پیدا کردن نقطهٔ شروع، اجرای دوم را برای ضبط و اجرای سوم را برای دیدن تکرارپذیری همان نتیجه انجام دهید. بین تلاش‌ها چند لحظه مکث کنید و قبل از شروع بعدی مشخص کنید قرار است کدام صدا یا حرکت را دنبال کنید. در دفتر تمرین زمان شروع بخش و تعداد تلاش‌ها را ثبت کنید تا شنیدن دوبارهٔ فایل به جست‌وجوی طولانی تبدیل نشود.
وقتی تمرین از مسیر خارج می‌شود
در ضبط به این نشانه توجه کنید. نام فاصله درست است اما بازخوانی به نت دیگری می‌رود. اگر این اتفاق را شنیدید، لحظهٔ خطا را با چند ثانیهٔ پیش و پس از آن گوش کنید. برای اصلاح، نت دوم را جدا بزنید و سپس دوباره جفت کامل را بشنوید. یک اجرای قبل و یک اجرای بعد نگه دارید. اگر دو برداشت را پشت سر هم گوش کنید، می‌توانید اثر تغییر را از تفاوت‌های کوچک و اتفاقی جدا کنید. وقتی برداشت دوم نتیجهٔ روشنی ندارد، بار دیگر نمونهٔ اول را اجرا کنید و ببینید آیا نشانه در همان نقطه تکرار می‌شود. اگر محل خطا هر بار جابه‌جا می‌شود، قطعهٔ تمرینی را کوتاه‌تر کنید تا نقطهٔ شروع و پایان مشخص باشد.
معیار شنیداری و تصمیم بعدی
معیار این مرحله «انطباق صدای خوانده‌شده با نت دومِ ساز» است. فایل را یک بار در حال اجرا و بار دوم پس از پایان جلسه بررسی کنید. در هر دور نتیجه را با یکی از سه وضعیت ثبت کنید. معیار شنیده شد، نتیجه نامشخص است، یا نشانهٔ خطا برگشت. نمونهٔ نامشخص را به عنوان موفق ثبت نکنید. اگر دو برداشت روشن دارید، در اجرای بعدی یک نوبت بیشتر ادامه دهید و ببینید کیفیت در تکرار هم حفظ می‌شود. اگر تنها برداشت اول موفق بود، ابتدا همان طول اولیه را تثبیت کنید.
کارگاه ۳. سنجش اکتاو
اجرای مرجع
مادهٔ تمرین این بخش «دو پایین–دو بالا در برابر دو پایین–سل» است. برای اجرای اول، هر دو جفت را با نت شروع ثابت و بدون دیدن ساز تشخیص دهید. سه بار انجام دادن همین تکلیف از اجرای طولانی و پیوسته اطلاعات روشن‌تری به شما می‌دهد. اجرای اول را برای پیدا کردن نقطهٔ شروع، اجرای دوم را برای ضبط و اجرای سوم را برای دیدن تکرارپذیری همان نتیجه انجام دهید. بین تلاش‌ها چند لحظه مکث کنید و قبل از شروع بعدی مشخص کنید قرار است کدام صدا یا حرکت را دنبال کنید. در دفتر تمرین زمان شروع بخش و تعداد تلاش‌ها را ثبت کنید تا شنیدن دوبارهٔ فایل به جست‌وجوی طولانی تبدیل نشود.
وقتی تمرین از مسیر خارج می‌شود
در ضبط به این نشانه توجه کنید. هر جهش بزرگ به عنوان اکتاو ثبت می‌شود. اگر این اتفاق را شنیدید، لحظهٔ خطا را با چند ثانیهٔ پیش و پس از آن گوش کنید. برای اصلاح، ابتدا دو بالا را با دو پایین هم‌نام کنید و بعد سل را میانشان بشنوید. یک اجرای قبل و یک اجرای بعد نگه دارید. اگر دو برداشت را پشت سر هم گوش کنید، می‌توانید اثر تغییر را از تفاوت‌های کوچک و اتفاقی جدا کنید. وقتی برداشت دوم نتیجهٔ روشنی ندارد، بار دیگر نمونهٔ اول را اجرا کنید و ببینید آیا نشانه در همان نقطه تکرار می‌شود. اگر محل خطا هر بار جابه‌جا می‌شود، قطعهٔ تمرینی را کوتاه‌تر کنید تا نقطهٔ شروع و پایان مشخص باشد.
معیار شنیداری و تصمیم بعدی
معیار این مرحله «تفکیک اکتاو و پنجم در چهار نمونهٔ درهم» است. فایل را یک بار در حال اجرا و بار دوم پس از پایان جلسه بررسی کنید. در هر دور نتیجه را با یکی از سه وضعیت ثبت کنید. معیار شنیده شد، نتیجه نامشخص است، یا نشانهٔ خطا برگشت. نمونهٔ نامشخص را به عنوان موفق ثبت نکنید. اگر دو برداشت روشن دارید، در اجرای بعدی یک نوبت بیشتر ادامه دهید و ببینید کیفیت در تکرار هم حفظ می‌شود. اگر تنها برداشت اول موفق بود، ابتدا همان طول اولیه را تثبیت کنید.
کارگاه ۴. انتقال مرجع
اجرای مرجع
مادهٔ تمرین این بخش «ر–فا و ر–فا دیز» است. برای اجرای اول، فاصله را روی ر اجرا کنید و پاسخ را با مثال دو مقایسه کنید. سه بار انجام دادن همین تکلیف از اجرای طولانی و پیوسته اطلاعات روشن‌تری به شما می‌دهد. اجرای اول را برای پیدا کردن نقطهٔ شروع، اجرای دوم را برای ضبط و اجرای سوم را برای دیدن تکرارپذیری همان نتیجه انجام دهید. بین تلاش‌ها چند لحظه مکث کنید و قبل از شروع بعدی مشخص کنید قرار است کدام صدا یا حرکت را دنبال کنید. در دفتر تمرین زمان شروع بخش و تعداد تلاش‌ها را ثبت کنید تا شنیدن دوبارهٔ فایل به جست‌وجوی طولانی تبدیل نشود.
وقتی تمرین از مسیر خارج می‌شود
در ضبط به این نشانه توجه کنید. گوش می‌بمل و می را به‌عنوان نشانهٔ همیشگی حفظ کرده است. اگر این اتفاق را شنیدید، لحظهٔ خطا را با چند ثانیهٔ پیش و پس از آن گوش کنید. برای اصلاح، سوم‌های روی دو و ر را به صورت جفت‌های هم‌نوع کنار هم بگذارید. یک اجرای قبل و یک اجرای بعد نگه دارید. اگر دو برداشت را پشت سر هم گوش کنید، می‌توانید اثر تغییر را از تفاوت‌های کوچک و اتفاقی جدا کنید. وقتی برداشت دوم نتیجهٔ روشنی ندارد، بار دیگر نمونهٔ اول را اجرا کنید و ببینید آیا نشانه در همان نقطه تکرار می‌شود. اگر محل خطا هر بار جابه‌جا می‌شود، قطعهٔ تمرینی را کوتاه‌تر کنید تا نقطهٔ شروع و پایان مشخص باشد.
معیار شنیداری و تصمیم بعدی
معیار این مرحله «تشخیص دو سوم از نقطهٔ شروع تازه» است. فایل را یک بار در حال اجرا و بار دوم پس از پایان جلسه بررسی کنید. در هر دور نتیجه را با یکی از سه وضعیت ثبت کنید. معیار شنیده شد، نتیجه نامشخص است، یا نشانهٔ خطا برگشت. نمونهٔ نامشخص را به عنوان موفق ثبت نکنید. اگر دو برداشت روشن دارید، در اجرای بعدی یک نوبت بیشتر ادامه دهید و ببینید کیفیت در تکرار هم حفظ می‌شود. اگر تنها برداشت اول موفق بود، ابتدا همان طول اولیه را تثبیت کنید.
کارگاه ۵. جهت نزولی
اجرای مرجع
مادهٔ تمرین این بخش «می–دو و می‌بمل–دو» است. برای اجرای اول، نت بالاتر را اول پخش کنید و فاصله را با همان دو نت در جهت مخالف مقایسه کنید. سه بار انجام دادن همین تکلیف از اجرای طولانی و پیوسته اطلاعات روشن‌تری به شما می‌دهد. اجرای اول را برای پیدا کردن نقطهٔ شروع، اجرای دوم را برای ضبط و اجرای سوم را برای دیدن تکرارپذیری همان نتیجه انجام دهید. بین تلاش‌ها چند لحظه مکث کنید و قبل از شروع بعدی مشخص کنید قرار است کدام صدا یا حرکت را دنبال کنید. در دفتر تمرین زمان شروع بخش و تعداد تلاش‌ها را ثبت کنید تا شنیدن دوبارهٔ فایل به جست‌وجوی طولانی تبدیل نشود.
وقتی تمرین از مسیر خارج می‌شود
در ضبط به این نشانه توجه کنید. نزولی بودن با کوچک‌تر بودن فاصله اشتباه می‌شود. اگر این اتفاق را شنیدید، لحظهٔ خطا را با چند ثانیهٔ پیش و پس از آن گوش کنید. برای اصلاح، یک بار بالا و پایین را بدون تغییر نت‌ها پشت‌سرهم بزنید. یک اجرای قبل و یک اجرای بعد نگه دارید. اگر دو برداشت را پشت سر هم گوش کنید، می‌توانید اثر تغییر را از تفاوت‌های کوچک و اتفاقی جدا کنید. وقتی برداشت دوم نتیجهٔ روشنی ندارد، بار دیگر نمونهٔ اول را اجرا کنید و ببینید آیا نشانه در همان نقطه تکرار می‌شود. اگر محل خطا هر بار جابه‌جا می‌شود، قطعهٔ تمرینی را کوتاه‌تر کنید تا نقطهٔ شروع و پایان مشخص باشد.
معیار شنیداری و تصمیم بعدی
معیار این مرحله «نام یکسان فاصله در دو جهت» است. فایل را یک بار در حال اجرا و بار دوم پس از پایان جلسه بررسی کنید. در هر دور نتیجه را با یکی از سه وضعیت ثبت کنید. معیار شنیده شد، نتیجه نامشخص است، یا نشانهٔ خطا برگشت. نمونهٔ نامشخص را به عنوان موفق ثبت نکنید. اگر دو برداشت روشن دارید، در اجرای بعدی یک نوبت بیشتر ادامه دهید و ببینید کیفیت در تکرار هم حفظ می‌شود. اگر تنها برداشت اول موفق بود، ابتدا همان طول اولیه را تثبیت کنید.
کارگاه ۶. هم‌زمانی دو صدا
اجرای مرجع
مادهٔ تمرین این بخش «دو و سل در برابر دو و دو بالا» است. برای اجرای اول، دو صدا را با هم بزنید و ابتدا نت پایین را پیدا و زمزمه کنید. سه بار انجام دادن همین تکلیف از اجرای طولانی و پیوسته اطلاعات روشن‌تری به شما می‌دهد. اجرای اول را برای پیدا کردن نقطهٔ شروع، اجرای دوم را برای ضبط و اجرای سوم را برای دیدن تکرارپذیری همان نتیجه انجام دهید. بین تلاش‌ها چند لحظه مکث کنید و قبل از شروع بعدی مشخص کنید قرار است کدام صدا یا حرکت را دنبال کنید. در دفتر تمرین زمان شروع بخش و تعداد تلاش‌ها را ثبت کنید تا شنیدن دوبارهٔ فایل به جست‌وجوی طولانی تبدیل نشود.
وقتی تمرین از مسیر خارج می‌شود
در ضبط به این نشانه توجه کنید. نت زیرتر تنها صدای شنیده‌شده به نظر می‌رسد. اگر این اتفاق را شنیدید، لحظهٔ خطا را با چند ثانیهٔ پیش و پس از آن گوش کنید. برای اصلاح، ترکیب را شکسته اجرا کنید و در تکرار بعدی صداها را هم‌زمان کنید. یک اجرای قبل و یک اجرای بعد نگه دارید. اگر دو برداشت را پشت سر هم گوش کنید، می‌توانید اثر تغییر را از تفاوت‌های کوچک و اتفاقی جدا کنید. وقتی برداشت دوم نتیجهٔ روشنی ندارد، بار دیگر نمونهٔ اول را اجرا کنید و ببینید آیا نشانه در همان نقطه تکرار می‌شود. اگر محل خطا هر بار جابه‌جا می‌شود، قطعهٔ تمرینی را کوتاه‌تر کنید تا نقطهٔ شروع و پایان مشخص باشد.
معیار شنیداری و تصمیم بعدی
معیار این مرحله «توان جدا کردن نت بم از ترکیب» است. فایل را یک بار در حال اجرا و بار دوم پس از پایان جلسه بررسی کنید. در هر دور نتیجه را با یکی از سه وضعیت ثبت کنید. معیار شنیده شد، نتیجه نامشخص است، یا نشانهٔ خطا برگشت. نمونهٔ نامشخص را به عنوان موفق ثبت نکنید. اگر دو برداشت روشن دارید، در اجرای بعدی یک نوبت بیشتر ادامه دهید و ببینید کیفیت در تکرار هم حفظ می‌شود. اگر تنها برداشت اول موفق بود، ابتدا همان طول اولیه را تثبیت کنید.
کارگاه ۷. یادداشت خطا
اجرای مرجع
مادهٔ تمرین این بخش «هشت نمونه از چهار فاصلهٔ تمرین‌شده» است. برای اجرای اول، پاسخ اول را بنویسید و بعد از تصحیح، نوع خطا و نت شروع را ثبت کنید. سه بار انجام دادن همین تکلیف از اجرای طولانی و پیوسته اطلاعات روشن‌تری به شما می‌دهد. اجرای اول را برای پیدا کردن نقطهٔ شروع، اجرای دوم را برای ضبط و اجرای سوم را برای دیدن تکرارپذیری همان نتیجه انجام دهید. بین تلاش‌ها چند لحظه مکث کنید و قبل از شروع بعدی مشخص کنید قرار است کدام صدا یا حرکت را دنبال کنید. در دفتر تمرین زمان شروع بخش و تعداد تلاش‌ها را ثبت کنید تا شنیدن دوبارهٔ فایل به جست‌وجوی طولانی تبدیل نشود.
وقتی تمرین از مسیر خارج می‌شود
در ضبط به این نشانه توجه کنید. درستی پاسخ از ترتیب نمونه‌ها حدس زده می‌شود. اگر این اتفاق را شنیدید، لحظهٔ خطا را با چند ثانیهٔ پیش و پس از آن گوش کنید. برای اصلاح، در دور بعد ترتیب و نقطهٔ شروع را عوض کنید و تعداد گزینه‌ها را ثابت بگذارید. یک اجرای قبل و یک اجرای بعد نگه دارید. اگر دو برداشت را پشت سر هم گوش کنید، می‌توانید اثر تغییر را از تفاوت‌های کوچک و اتفاقی جدا کنید. وقتی برداشت دوم نتیجهٔ روشنی ندارد، بار دیگر نمونهٔ اول را اجرا کنید و ببینید آیا نشانه در همان نقطه تکرار می‌شود. اگر محل خطا هر بار جابه‌جا می‌شود، قطعهٔ تمرینی را کوتاه‌تر کنید تا نقطهٔ شروع و پایان مشخص باشد.
معیار شنیداری و تصمیم بعدی
معیار این مرحله «تشخیص روی ترتیب تصادفی و مرجع تازه» است. فایل را یک بار در حال اجرا و بار دوم پس از پایان جلسه بررسی کنید. در هر دور نتیجه را با یکی از سه وضعیت ثبت کنید. معیار شنیده شد، نتیجه نامشخص است، یا نشانهٔ خطا برگشت. نمونهٔ نامشخص را به عنوان موفق ثبت نکنید. اگر دو برداشت روشن دارید، در اجرای بعدی یک نوبت بیشتر ادامه دهید و ببینید کیفیت در تکرار هم حفظ می‌شود. اگر تنها برداشت اول موفق بود، ابتدا همان طول اولیه را تثبیت کنید.
یک چرخهٔ چهار جلسه‌ای برای مرور
در جلسهٔ اول نمونهٔ مرجع هر کارگاه را یک بار امتحان کنید و فقط دو مورد را برای ادامه انتخاب کنید. یکی را از مشکل اصلی و دیگری را از جایی انتخاب کنید که نتیجه‌اش نزدیک به معیار است. این ترکیب به شما امکان می‌دهد هم روی گره اصلی کار کنید و هم چیزی را که تقریباً یاد گرفته‌اید در حافظه نگه دارید. زمان ثبت هر برداشت را کوتاه بگیرید تا بتوانید در آغاز جلسهٔ بعد هر دو را دوباره گوش کنید.
جلسهٔ دوم را با همان نمونه و همان شرایط آغاز کنید. پیش از اعمال اصلاح یادداشت جلسهٔ قبل را بخوانید و پیش‌بینی کنید خطا کجا برمی‌گردد. بعد یک برداشت خام ثبت کنید. اگر پیش‌بینی اشتباه بود، نتیجهٔ شنیده‌شده را ثبت کنید و همان لحظه برنامهٔ کل جلسه را عوض نکنید. ابتدا معلوم کنید اختلاف به بخش تازه مربوط است یا به تغییر نقطهٔ شروع، شمارش، ساز یا مرجع شنیداری. یک مقایسهٔ کوچک با شرایط یکسان برای این تصمیم کافی است.
جلسهٔ سوم یکی از تمرین‌های انتخاب‌شده را به بخشی از جمله یا تمرین درس جاری وصل کنید. ابتدا فقط محل ورود را چند بار امتحان کنید، سپس جمله را از ابتدای خودش اجرا کنید. در نسخهٔ کامل بررسی کنید آیا کیفیت تمرین در جایی که توجهتان به چند کار تقسیم می‌شود هم باقی مانده است. اگر نتیجه فقط در اجرای جدا شنیده می‌شود، معیار تمرین را دقیق‌تر کنید و برای جلسهٔ بعد طول اتصال را کاهش دهید.
جلسهٔ چهارم برداشت‌ها را بدون نگاه به تاریخ فایل پخش کنید و بر اساس معیار شنیداری مرتب کنید. سپس تاریخ‌ها را بررسی کنید. اگر آخرین برداشت بهتر است، دلیل مشخصش را بنویسید. اگر برداشت قدیمی بهتر است، تفاوت شرایط را پیدا کنید و همان نسخهٔ موفق را یک بار بازسازی کنید. این بازبینی نشان می‌دهد کدام بخش را می‌توانید در برنامهٔ عادی تمرین نگه دارید و کدام بخش هنوز برای اجرا به توجه جداگانه نیاز دارد.
ادامهٔ مسیر یادگیری
برای دیدن ترتیب درس‌ها، تئوری موسیقی برای مبتدیان را مرور کنید. تمرین ضبط‌شده را می‌توانید در کنار درس‌های تئوری موسیقی اکتاواز دوباره اجرا و مقایسه کنید.
مسیر تئوری و تمرین موسیقی
برای دیدن مسیر کامل، تئوری موسیقی برای مبتدیان؛ نت، میزان، ریتم و آکورد با مثال را بخوانید.
برای دنبال‌کردن یک برنامهٔ آموزشی، دورهٔ تئوری موسیقی را ببینید.